Smartengeld: van ANWB Smartengeldgids naar Rotterdamse Schaal

Wie geestelijk of lichamelijk letsel heeft opgelopen, heeft – als daar een grondslag voor is - recht op smartengeld. Smartengeld is een geldelijke vergoeding voor immateriële schade.

De begroting van smartengeld leidt binnen de rechtspraktijk regelmatig tot discussie, omdat het gaat om subjectief ervaren leed. Er zijn geen vaste regels of formules waarmee juristen het smartengeld kunnen berekenen. Een belangrijk hulpmiddel bij de begroting van smartengeld is daarom de ANWB Smartengeldgids.

ANWB Smartengeldgids

De ANWB Smartengeldgids is een naslagwerk met een overzicht van rechterlijke uitspraken over smartengeld in Nederland. Juristen gebruiken de gids om vergelijkbare zaken te vinden. Toch kan men zich afvragen in hoeverre de ene zaak echt vergelijkbaar is met de andere. Kleine verschillen in letsel, persoonlijke omstandigheden of de gevolgen voor iemands leven kunnen namelijk grote invloed hebben op de hoogte van het toe te kennen smartengeld.

Daarnaast bevat de Smartengeldgids veel oudere uitspraken, die weliswaar jaarlijks worden geïndexeerd, maar niet altijd meer goed aansluiten bij de huidige maatschappelijke opvattingen.

De gids laat daardoor behoorlijk wat ruimte voor interpretatie, waardoor regelmatig discussie ontstaat over wat in de gegeven omstandigheden een billijke vergoeding is. Dit leidt onder andere tot grote verschillen in de hoogte van de vergoedingen, iets wat letselschadeslachtoffers logischerwijs moeilijk kunnen begrijpen.

De Rotterdamse Schaal

De Rotterdamse Schaal biedt een systematisch overzicht van smartengeldbedragen bij letsel en andere vormen van aantasting van de persoon. De schaal maakt het mogelijk snel een indicatie te krijgen van een passend smartengeldbedrag per type geval en dient daarmee als praktisch hulpmiddel bij de vaststelling van smartengeld in de rechtspraktijk. Dit draagt onder andere bij aan meer samenhang en beter uitlegbare keuzes.

Simpel gezegd biedt de Rotterdamse Schaal een basisstructuur waarin een letselcategorie of smartengeldwaardige normschending wordt omschreven, meestal met een bandbreedte die het bijbehorende smartengeld aangeeft. Ook wordt rekening gehouden met meervoudig letsel.

Aanbeveling Rechtspraak per 1 januari 2026

Vanuit de Rechtspraak is een aanbeveling gepubliceerd waarin rechters wordt geadviseerd om de begroting van smartengeld te benaderen via de methode van de Rotterdamse Schaal. De grenzen van de bandbreedtes kunnen worden overschreden als de omstandigheden van het geval daartoe aanleiding geven.

In de aanbeveling is ook beschreven in welke gevallen overschrijding van de bandbreedte wordt aanbevolen. Dit is bijvoorbeeld het geval bij blijvend letsel bij kinderen, jongeren en jongvolwassenen, en bij opzet of ernstige verwijtbaarheid.

Conclusie

Wij zijn groot voorstander van de toepassing van de Rotterdamse Schaal en verheugen ons daarom over het nieuws dat deze aanbeveling per 1 januari 2026 binnen de Rechtspraak van kracht is.

Vragen over smartengeld?

Aarzel dan niet om contact met ons op te nemen. Dat kan via het telefoonnummer boven in beeld of door een e-mailbericht te sturen naar info@jba.nl.