De Gemeente Beverwijk is aansprakelijk voor het letsel van een fietser die in Wijk aan Zee werd geraakt door een dalende slagboom. Dat besliste de Rechtbank Noord-Holland op 26 mei 2026. De uitspraak laat goed zien hoe de rechter kijkt naar gevaarlijke situaties in de openbare ruimte en wat er van een gemeente verwacht mag worden.
De feiten zijn eenvoudig. Op 4 juli 2025 was er een groot bedrijfsfeest van Tata Steel op het strand van Wijk aan Zee, met meer dan 1.300 gasten. Rond 23.00 uur fietste een van de medewerkers via de Zwaanstraat naar huis. Op die weg staat een slagboom, met een bord: “Let op! Slagboom sluit na elk voertuig.”
Vanwege een zeepkistenrace stond de slagboom die dag sinds de middag continu open. De gemeente had hem zo ingesteld dat hij precies om 23.00 uur automatisch zou sluiten. Juist op dat moment fietste de man eronder door. De slagboom raakte hem in het gezicht en hij viel van zijn fiets.
Het letsel was ernstig: kaakfracturen, gebitsschade, een scheve neus, een gat tussen neus en mond, een hersenschudding, een hoofdwond en pijn in rug, schouder, heup en nek. De gemeente, via haar verzekeraar, wees aansprakelijkheid af. Het slachtoffer stapte daarop naar de rechter.
De hoofdvraag: wie is aansprakelijk?
Het slachtoffer startte een deelgeschilprocedure. Het geschilpunt was de vraag of de gemeente aansprakelijk is. De rechtbank beoordeelde de zaak als onrechtmatige daad (artikel 6:162 BW). De vraag was of de gemeente een gevaarlijke situatie had geschapen zonder voldoende voorzorgsmaatregelen. Daarvoor gebruiken rechters al ruim zestig jaar de maatstaf met vier vragen uit het Kelderluik-arrest van de Hoge Raad.
1. Hoe waarschijnlijk is het dat anderen niet goed opletten?
2. Hoe groot is de kans dat daardoor een ongeval gebeurt?
3. Hoe ernstig kunnen de gevolgen zijn?
4. Hoe bezwaarlijk is het om veiligheidsmaatregelen te nemen?
De kern: wie gevaar schept, moet er rekening mee houden dat mensen niet altijd oplettend zijn. De rechtbank liep de vier vragen één voor één langs.
Opletten. Volgens de rechtbank rekenden verkeersdeelnemers die avond niet op een sluitende slagboom. Hij stond al urenlang open en ging zonder zichtbare aanleiding dicht. Bovendien klopte het bord niet met de werkelijkheid: dat zei dat de slagboom na elk voertuig sluit, terwijl hij de hele middag en avond open bleef. De rechtbank woog ook mee dat de slagboom vlak bij een hotelterras staat, dat de aandacht van passanten trekt.
Kans op een ongeval. De gemeente vond die kans klein: wie rijdt er nu precies om 23.00 uur onder een slagboom door? De rechtbank zag dat anders. De gemeente wist van het Tata-feest met ruim 1.300 gasten dat tot 01.30 uur duurde. Het was een zomeravond en de terrassen sloten pas om middernacht. Dat er om 23.00 uur veel mensen in de buurt zouden zijn, was dus te voorzien.
Ernst van de gevolgen. Een zware slagboom tegen een onbeschermde fietser kan tot zeer ernstig letsel leiden, zoals hier ook gebeurde. Er wordt op die plek veel gefietst, omdat er een fietsenstalling achter de slagboom ligt.
Bezwaarlijkheid van maatregelen. De gemeente wees op een beveiligingslaser die de slagboom laat stoppen als er iets onder zit. Maar zo’n laser reageert niet snel genoeg op een fietser die met vaart nadert. Volgens de rechtbank had de gemeente in elk geval moeten zorgen dat het geluidssignaal werkte. Het argument van geluidsoverlast ging niet op: het gaat om een eenmalige sluiting op een vooraf ingesteld moment. Wil de gemeente geen geluid, dan moet zij iets anders doen, zoals de slagboom handmatig of onder toezicht sluiten, of een BOA neerzetten.
Het bewijs: wie de gegevens heeft, moet ze laten zien
Interessant is hoe de rechtbank omging met de vraag of de waarschuwingslichten en het geluidssignaal werkten. De gemeente stelde dat de slagboom twaalf seconden voor het dalen rood knippert en een geluid laat horen. Het slachtoffer zei zeker te weten dat er geen licht brandde en geen geluid klonk.
Over de lichten kwam de rechtbank er niet uit. Een video van de gemeente liet wel knipperlichten zien, maar die was pas achteraf gemaakt. De getuigen hadden geen lichten gezien of wisten het niet meer. Dat bewijst volgens de rechtbank niet dat ze uit stonden: het slachtoffer keek ook naar het terras links van de weg. Maar met zo’n moment van onoplettendheid moet de gemeente nu juist rekening houden.
Bij het geluidssignaal lag het anders. Op de eigen video van de gemeente was geen signaal te horen, terwijl andere geluiden wel hoorbaar waren. Geen enkele getuige had het over een waarschuwingsgeluid. En op vragen van de rechter ter zitting gaf de gemeente geen duidelijke antwoorden.
Dan het juridische punt. In beginsel moet het slachtoffer zijn stellingen onderbouwen. Maar de gemeente zei zelf over de loggegevens van de slagboom te beschikken. Ze had die kunnen overleggen of de werking kunnen laten onderzoeken. Dat deed ze niet. Daarom had de gemeente de stelling van het slachtoffer onvoldoende betwist, en ging de rechtbank ervan uit dat het geluidssignaal niet werkte.
De gemeente opperde nog dat de fietser de slagboom wel zag, maar er snel onderdoor wilde, of dat hij tegen een al gesloten slagboom reed. Dat scenario veegde de rechtbank van tafel. Er was geen enkele aanwijzing voor, en het paste niet bij gezichtsletsel: een gesloten slagboom zit veel lager dan het gezicht van een fietser.
De gemeente heeft niet inzichtelijk gemaakt hoe snel de slagboom daalde. Daardoor valt niet vast te stellen of de fietser had kunnen zien dat de slagboom aan het dalen was toen hij eronder door wilde fietsen, gelet op het feit dat hij in het gezicht werd geraakt.
De uitkomst
De rechtbank verklaarde voor recht dat de gemeente aansprakelijk is voor alle schade die het slachtoffer heeft geleden en nog zal lijden.
Heeft u letsel opgelopen door een ongeval en vraagt u zich af of iemand anders aansprakelijk is? Aarzel dan niet om contact met ons op te nemen. Dat kan via het telefoonnummer boven in beeld of door een e-mailbericht te sturen naar info@jba.nl.
