Geen helm op de indoor skibaan: skicentrum volledig aansprakelijk voor hersenletsel

Tijdens een les op een indoor skibaan verliest een ervaren skiër zijn evenwicht. Hij valt en slaat met zijn hoofd op de baan. Een helm draagt hij niet, maar dat doet niemand in de hal. De gevolgen zijn ernstig. Hij loopt meerdere schedelbreuken op, ligt drie weken in coma en houdt blijvende klachten over aan hersenletsel.

Het skicentrum had in zijn algemene voorwaarden gezet dat een helm werd aangeraden. Is het daarmee van zijn verantwoordelijkheid af? Nee, oordeelde het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden op 13 oktober 2026. Het centrum moet de volledige schade vergoeden. De uitspraak is op 20 oktober 2026 gepubliceerd en kunt u hier teruglezen.

Wat is er gebeurd?

De man nam sinds 2016 skiles bij het centrum. Inmiddels was hij gevorderd en beheerste hij alle technieken. Een helm had hij in al die jaren nooit gedragen.

Op 11 maart 2019 had hij weer les. Hij skiede alleen op een baan van zeven bij vijf meter. Zo'n baan werkt als een soort lopende band. Een mat wordt machinaal aangedreven en loopt over een rol aan de achterkant, met een snelheid van maximaal 20 kilometer per uur. Die avond stond de baan op 17. In een bocht verloor hij zijn evenwicht. Hij viel en kwam met zijn hoofd op de mat of de achterrol terecht. De skileraar zag het gebeuren en drukte meteen op de noodstop.

In het ziekenhuis bleek dat hij meerdere schedelbreuken had. Drie weken werd hij in coma gehouden, daarna lag hij nog vier weken op de afdeling neurologie. Er volgde een maandenlange revalidatie. Uit neuropsychologisch onderzoek kwamen problemen naar voren met zijn denktempo, aandacht, geheugen en mentale flexibiliteit, passend bij restverschijnselen van hersenletsel. Een tijd lang was hij volledig arbeidsongeschikt.

In 2020 stelde hij het skicentrum aansprakelijk. Dat wees elke aansprakelijkheid van de hand.

Wat stond er in de voorwaarden?

Onder het kopje 'Eigen risico' stond in de voorwaarden dat skiën en snowboarden risico's met zich meebrengen. Kinderen tot en met twaalf jaar en snowboarders moesten een helm dragen. Oudere skiërs werd dat aangeraden. Het centrum beloofde er 'alles aan' te doen om het risico op blessures te beperken. Maar ging het toch mis, dan was dat 'uw eigen risico'.

De procedure

Eerst stapte de skiër naar de rechtbank met een deelgeschilprocedure. Die is bedoeld om een vastgelopen onderhandeling over letselschade weer op gang te helpen. In 2024 kreeg hij gelijk. Het skicentrum had volgens de rechtbank onvoldoende toegezien op zijn eigen helmadvies en moest de volledige schade vergoeden.

Daar legde het centrum zich niet bij neer. Alleen kun je tegen een beslissing in een deelgeschil niet zomaar in hoger beroep. Het begon daarom een gewone procedure bij de rechtbank en kreeg daar toestemming om toch in beroep te gaan. Zo belandde de zaak bij het hof.

Het verweer van het skicentrum

Volgens het skicentrum had het niets verkeerd gedaan. De baan werkte zoals het hoort, er stond een ervaren en gecertificeerde skileraar bij en de voorwaarden raadden een helm aan. Meer kon je niet vragen. Moest het centrum ook nog controleren of iedereen dat advies opvolgde, dan was het geen advies meer maar een verplichting. En de val kwam door een verkeerde beweging van de skiër zelf, die heus wist welke risico's zijn sport met zich meebrengt.

Een advies in de kleine lettertjes is niet genoeg

Het hof dacht daar anders over. De skiër betaalde voor zijn lessen, dus het hof keek naar de overeenkomst tussen beiden. Daaruit vloeide een zorgplicht voort die het skicentrum had geschonden. De rechtbank had nog over een onrechtmatige daad gesproken, maar voor de uitkomst maakte dat niet uit.

Het hof begint bij het risico. Indoor skiën is een risicovolle sport. De baan wordt machinaal voortgedreven en haalt een flinke snelheid, waar de skiër zelf maar beperkt invloed op heeft. Ook een ervaren skiër kan zijn evenwicht verliezen. Wie dat overkomt, ligt al snel op de grond. En die grond is hard. Hoofdletsel komt niet vaak voor, maar als het gebeurt, zijn de gevolgen meestal ingrijpend.

Van een professioneel bedrijf dat zo'n baan exploiteert en lessen geeft, mag je dus verwachten dat het alle redelijke veiligheidsmaatregelen neemt. Ook met het oog op cursisten die niet altijd even goed opletten. Daar hoort op zijn minst bij dat het bedrijf het dragen van een helm actief stimuleert of dringend aanraadt. Dat een helm belangrijk was, wist het skicentrum heus. Waarom stond dat advies anders in de voorwaarden?

Alleen bleef het daar ook bij. Bij de ingang hing geen bord. De skileraren wezen niemand op het advies en droegen zelf ook geen helm, dus het goede voorbeeld gaven ze niet. Op het dragen van een helm werd op geen enkele manier toegezien. En wie er wel een wilde, kon hem niet lenen of huren, alleen kopen. Het resultaat was dat niemand in de hal een helm droeg. Zelfs kinderen onder de twaalf niet, terwijl de eigen voorwaarden dat verplicht stelden. De eigenaar gaf het op de zitting ruiterlijk toe. 'We waren ons toen niet bewust van het gevaar van het niet dragen van een helm.' Al die maatregelen waren eenvoudig te nemen, vond het hof. Het centrum had zijn cursisten, jong en oud, beginner of gevorderd, aan het begin van de les actief moeten aanraden een helm op te zetten. Dat de skiër zelf geen helm droeg in een hal waar niemand dat deed, ontslaat het centrum niet van zijn eigen zorgplicht.

'Op eigen risico' houdt geen stand

Dan het kopje 'Eigen risico' in de voorwaarden. Ook daar kon het skicentrum zich niet achter verschuilen. Om te beginnen beloofde het in diezelfde bepaling er 'alles' aan te doen om het risico op blessures te beperken. En dat had het nu juist niet gedaan.

Het hof gaat nog een stap verder. Een bedrijf kan in zijn algemene voorwaarden de aansprakelijkheid voor letselschade tegenover een consument niet zomaar uitsluiten. Zo'n beding is oneerlijk, hoe ernstig het letsel ook is, hoe groot de fout of de schade en of die schade nu verzekerd is of niet. De rechter moet het vernietigen, zo nodig uit zichzelf. Met 'op eigen risico' in de kleine lettertjes komt een bedrijf tegenover consumenten dus niet ver als er letsel ontstaat.

Geen eigen schuld

Restte nog de vraag of de skiër zelf schuld had, waardoor hij een deel van de schade zou moeten dragen. Ja, vond het skicentrum. Hij deed vrijwillig mee, de baan en de noodstop werkten prima, hij viel door zijn eigen fout en de baan draaide met 17 kilometer per uur op een lage snelheid. Bovendien was hem een helm aangeraden en had niemand die verboden. Het hof ging daar, net als de rechtbank, niet in mee. Niemand beweerde dat de skier instructies had genegeerd, te lang was doorgegaan, alcohol had gedronken of roekeloos was geweest. Een fout maken en vallen hoort nu eenmaal bij skiën. Ernstig hersenletsel oplopen omdat je geen helm draagt, hoort er niet bij. En precies op dat punt schoot het skicentrum tekort.

Van die 'lage' snelheid bleef op de zitting weinig over. De baan haalde maximaal 20 kilometer per uur, dus 17 was allesbehalve laag. Bovendien had de skiër voldoende onderbouwd dat hij wel een helm had gedragen als het centrum dat aan het begin van de les echt had uitgedragen.

Dat hij zelf ook een helm had kunnen opzetten, deed er in deze omstandigheden niet toe. Niemand in de hal droeg er een en het centrum hield het bij een zin in de voorwaarden. Het skicentrum moet dus de volledige schade vergoeden. De zaak gaat nu terug naar de rechtbank, die de hoogte van de schade verder vaststelt.

Conclusie

De les van deze uitspraak is helder. Een veiligheidsadvies in de kleine lettertjes volstaat niet. Wie als professioneel bedrijf een risicovolle sport aanbiedt, moet dat advies ook echt uitdragen. Hang een bord bij de ingang, laat instructeurs het goede voorbeeld geven, wijs cursisten er aan het begin van de les op en zorg voor helmen die je kunt lenen of huren. Een zin in de voorwaarden die niemand leest, is niet genoeg.

Ook voor sporters zelf en hun naasten zit er een belangrijke boodschap in. Een val hoort bij sporten en betekent niet automatisch dat u zelf schuld heeft. En met 'op eigen risico' in de voorwaarden komt een aanbieder bij letselschade tegenover een consument niet ver. Laat u dus niet te snel afschepen met het argument dat u wist waar u aan begon.

Wel draait deze zaak sterk om de omstandigheden. Niemand in de hal droeg een helm, ook de instructeurs niet en lenen kon niet. Had het skicentrum zijn helmadvies wel actief uitgedragen, dan had de uitkomst er mogelijk anders uitgezien.

Heeft u letsel opgelopen tijdens het sporten of bij een sportaanbieder en wilt u weten of die aansprakelijk is?

Aarzel dan niet om contact met ons op te nemen. Dat kan via het telefoonnummer boven in beeld of door een e-mailbericht te sturen naar info@jba.nl.

‍