Een ongeluk zit in een klein hoekje. In sommige gevallen leidt een ongeval echter tot ingrijpende schade. Als er sprake is van een veroorzaker van het ongeval, kan die ertoe worden gehouden de hele schade, of een deel daarvan, te vergoeden.

Eigen schuld

Het is echter niet altijd zo dat de schade volledig door de veroorzaker is ontstaan. In sommige gevallen hebben beide partijen en aandeel in het ontstaan van de schade. Wanneer de schade (deels) het gevolg is van een omstandigheid die aan de benadeelde zelf kan worden toegerekend, is sprake van eigen schuld (art. 6:101 lid 1 BW).

Causale verdeling

Wanneer sprake is van eigen schuld, dient een causale verdeling van de schade plaats te vinden. Dit betekent dat de vergoedingsplicht van de veroorzaker wordt verminderd met de mate waarin het slachtoffer zelf aan de schade heeft bijgedragen. Met andere woorden: iedere partij draagt het deel van de schade dat overeenkomt met haar aandeel in het ontstaan daarvan.

Billijkheidscorrectie

Het kan echter voorkomen dat een verdeling van de schade op grond van causale verdeling tot een onredelijke uitkomst leidt. Wanneer een deel van de schade voor rekening van de benadeelde blijft, kan dit in bepaalde gevallen een onevenredig zware last voor hem of haar opleveren. Dan kunnen bepaalde omstandigheden tot een correctie van de eigen schuld leiden: een correctie op basis van de billijkheid. Relevante omstandigheden zijn dan bijvoorbeeld: de jonge leeftijd van de benadeelde, waardoor die nog heel lang met het letsel moet leven, de ernst van het letsel, de verwijtbaarheid van het handelen of de financiële draagkracht van de benadeelde partij of het hebben van een verzekering.

De rechter beoordeelt daarom altijd de specifieke omstandigheden van het geval. Indien de billijkheid dit vereist, kan de rechter afwijken van de causale verdeling door de zogenoemde billijkheidscorrectie toe te passen. De schadevergoedingsplicht wordt in dat geval dus anders verdeeld.

Een voorbeeld

Een billijkheidscorrectie kan bijvoorbeeld aan de orde zijn wanneer een fietser wordt aangereden door een auto die werd bestuurd door een automobilist die te hard reed en onder de invloed van drugs. Stel dat de fietser door rood licht rijdt en daardoor voor 25% heeft bijgedragen aan het ontstaan van het ongeval. Op grond van de causale verdeling zou de fietser dan 25% van de schade zelf moeten dragen.

Wanneer de fietser echter heel jong is en blijvend hersenletsel heeft opgelopen, terwijl de verzekeraar van de automobilist de schade zonder grote financiële gevolgen kan vergoeden, kan de rechter oordelen dat een strikte toepassing van de causale verdeling niet redelijk is. Ook kan worden meegewogen dat het rijden onder invloed van drugs heel verwijtbaar is. In dat geval kan de rechter de billijkheidscorrectie toepassen, waardoor de aansprakelijke partij een groter deel van de schade moet vergoeden dan uit de causale verdeling zou volgen. Dit kan zo 10% tot 15% verschil maken.

‍