Zwanger door een medische fout: misgelopen kans op carrière als chirurg?

In een uitspraak van de rechtbank Oost-Brabant van 26 maart 2026 stond de vraag centraal of een arts in opleiding tot chirurg haar opleiding niet heeft kunnen afronden door een ongewenste zwangerschap als gevolg van een medische fout en of de schade die daardoor wordt geleden moet worden vergoed.

Wat is ergebeurd?

In mei 2014 liet verzoekster een spiraal plaatsen in het ziekenhuis. Tijdens een nacontrole is de ligging van de spiraal aangepast. Dit bleek onzorgvuldig te zijn gebeurd. Als gevolg daarvan raakte verzoekster zwanger van haar derde kind dat in 2016 werd geboren.

Het ziekenhuis en de verzekeraar hebben erkend dat sprake was van een medische fout en zij aansprakelijk zijn voor de schade. Partijen verschillen echter van menig over de omvang van die schade. Met name stond ter discussie of de zwangerschap ertoe heeft geleid dat de arts haar opleiding tot chirurg niet heeft kunnen afronden.

Carrièreverloop

Verzoekster was sinds 2010 in opleiding tot chirurg. Het traject verliep niet zonder hobbels. In de eerste jaren werd haar opleiding onderbroken door een burn-out en haar eerste zwangerschap in 2011. In 2012 besluit haar opleider dat zij niet geschikt is voor de opleiding.

Verzoekster was het niet eens met het besluit van haar opleider. Na een intensief herbeoordelingstraject kreeg zij alsnog de kans om haar opleiding voort te zetten. Vanaf juli 2012 werkte zij weer als arts in opleiding tot specialist chirurgie. Ook deze periode werd onderbroken door haar tweede zwangerschap in 2014.

Verzoekster zou naar haar tweede zwangerschap de opleiding in 2015 hervatten maar er volgde een nieuwe tegenslag waarbij haar toenmalige opleider oordeelde dat zij niet geschikt werd geacht voor het beroep chirurg. Door de opleider werd besloten de opleiding tot chirurg te beëindigen. Verzoekster was het niet eens met deze beëindiging en stapte naar de geschillencommissie. De geschillencommissie oordeelde dat verzoekster nog een kans moest krijgen om haar opleiding voort te zetten. Er werd daarom een intensief begeleidingstraject afgesproken waarna opnieuw beoordeeld zou worden of zij de opleiding kon voortzetten.

Het was de bedoeling dat verzoekster begin 2016, na het herstel van haar knieoperatie, met het intensieve traject zou starten. In de praktijk liep dat anders. Haar partner werd langdurig ziek, waardoor verzoekster zorgverlof moest opnemen om voor haar gezin te zorgen. Tegelijkertijd speelde een verhuizing en verbouwing. En diezelfde periode bleek dat verzoekster ongewenst zwanger was als gevolg van de medische fout. Zij moest daardoor een operatie ondergaan om de verkeerd geplaatste spiraal te verwijderen.

Door al deze omstandigheden is het begeleidingstraject niet van de grond gekomen en heeft de opleider aangegeven dat hij verzoekster niet opleidbaar acht.

Standpunt van verzoekster

Verzoekster stelt dat zij zonder de medische fout en de daaropvolgende zwangerschap wél in staat was geweest om het begeleidingstraject te volgen en haar opleiding tot chirurg met succes af te ronden.

Wat oordeelt de rechtbank?

De rechtbank heeft gekeken naar het volledige verloop van de opleiding en de omstandigheden van het geval. Daarbij werd vastgesteld dat er gedurende de opleiding herhaaldelijk kritiek was op het functioneren van verzoekster. Zo waren er onder andere aandachtspunten op het gebied van communicatie, leerbaarheid, tempo, technische vaardigheden, het uit elkaar houden van hoofd- en bijzaken, het niet openstaan voor kritiek en een gebrek aan zelfvertrouwen. Ook in het geplande intensieve begeleidingstraject stonden onder andere deze punten centraal.

Volgens de rechtbank stond verzoekster een zwaar traject te wachten, waarbij zij zich opnieuw moest bewijzen en alle punten van kritiek moest overwinnen. Het was niet uitgesloten dat zij daarin zou slagen, maar zeker was het ook niet.

Daar komt bij dat zij bij de start van het traject een ruime periode nauwelijks werkzaamheden als chirurg had uitgevoerd wegens privéomstandigheden zoals jonge kinderen en een zieke partner. Verzoekster was in haar privésituatie kwetsbaar en zij legde haar prioriteit niet telkens bij de opleiding. Er was namelijk ook sprake van een verhuizing en een verbouwing in de periode dat ze met het traject zou moeten starten.

De conclusie van de rechtbank luidt dat niet kan worden vastgesteld dat verzoekster zonder de medische fout de opleiding tot chirurg met succes zou hebben afgerond.

Verlies van een kans

Hoewel niet kan komen vast te staan dat verzoekster de opleiding zonder medische fout en de ongewenste zwangerschap met succes zou hebben afgerond, oordeelt de rechtbank wel dat de arts een kans hiertoe in ontnomen.

De ongewenste zwangerschap kwam op een zeer ongelukkig moment, waardoor zij niet meer heeft kunnen laten zien dat zij de punten van kritiek had kunnen overwinnen. De derde zwangerschap speelde een rol bij het uiteindelijk besluit om de opleiding te beëindigen, onder meer doordat zij langere tijd afwezig was.

Daarnaast zijn er gedurende de opleiding ook dingen goed gegaan, zat zij in het vijfde jaar van de opleiding en heeft ook de geschillencommissie eerder geoordeeld dat zij nog een gelegenheid moest krijgen om de opleiding voort te zetten.

De rechtbank acht het daarom aannemelijk dat er een reële kans bestond dat verzoekster de opleiding alsnog had kunnen afronden.

De rechtbank schat deze kans op 30%. Daarom wordt de schade die verband houdt met het niet behalen van de opleiding voor 30% vergoed.

Conclusie

Deze uitspraak laat zien dat een medische fout grote gevolgen kan hebben voor iemands carrière. Tegelijkertijd kijkt de rechter goed naar hoe groot de kans op succes eigenlijk was. In dit geval leidde dat tot een gedeeltelijke vergoeding: niet omdat zeker was dat verzoekster chirurg zou zijn geworden, maar omdat haar een serieuze kans daarop is ontnomen.

‍