
Een kapotte watermeter, duizenden wegkwijnende paprikaplantjes en een schimmel die zich door twee kassen verspreidt. De kweker claimt ruim acht ton bij zijn verzekeraar. Die wijst af, want een schimmel is geen storing in het watergeefsysteem. De rechtbank geeft de verzekeraar gelijk, mede omdat de kapotte meter allang is weggegooid en niet meer kan worden onderzocht. Elf jaar na de ramp oordeelt het hof anders.
Het Gerechtshof Den Haag besliste op 3 november 2026 dat de schade van paprikakweker Royal Peppers wel degelijk onder de dekking van haar verzekering bij Achmea valt. De polis eist niet dat de storing de schade rechtstreeks heeft veroorzaakt. Zij eist ook niet dat de kweker een technisch gebrek aan de meter bewijst. Het is voldoende dat aannemelijk is dat het systeem niet goed werkte en dat de schimmel daardoor kon toeslaan. Het arrest is leerzaam voor iedereen die een bedrijfsschadeverzekering heeft en ooit tegenover een verzekeraar komt te staan die aan alles twijfelt.
De uitspraak is op 10 november 2026 gepubliceerd en kunt u hier teruglezen.
Wat is er gebeurd?
Royal Peppers teelt paprika's in twee kassen in Lansingerland. De plantjes staan in steenwolmatten en krijgen water en voeding via een computergestuurd druppelsysteem. Een flowmeter meet hoeveel water er door de leidingen stroomt en geeft dat door aan de computer. Die bepaalt op basis daarvan hoeveel en hoe lang er water wordt gegeven. Elke kas heeft een eigen systeem met een eigen flowmeter.
Begin december 2014 worden jonge plantjes in de kassen gezet. Op 18 december gaat in kas 1 een paar keer het alarm af. De melding is 'capaciteit overvraag' bij de dosering van voedingsstoffen. De kweker belt zijn vaste monteur. Die vervangt de volgende dag vier kranen, omdat lekkende kranen de oorzaak lijken. Het alarm blijft afgaan. Op 22 december schakelt de kweker kas 1 over op het watersysteem van kas 2. Diezelfde dag voert hij op advies van de monteur een maatbekertest uit. Daaruit blijkt dat er veel meer water uit de druppelaars komt dan het systeem registreert. De monteur vervangt op 24 december de flowmeter.
Rond de jaarwisseling beginnen de plantjes in twee vakken van kas 1 weg te kwijnen en slap te hangen. Het gaat om zo'n 500 planten. De kweker meldt dit begin januari 2015 bij Achmea. Half februari zijn er ongeveer 2.500 planten uitgevallen. In maart blijkt uit onderzoek dat de planten zijn aangetast door pythium en kort daarna ook door de phytophthoraschimmel. Vanaf april neemt de uitval opnieuw toe. De schimmel slaat eerst toe in kas 1 en verspreidt zich daarna naar kas 2. De schade aan het gewas is groot.
Royal Peppers claimt ruim acht ton onder haar bedrijfsschadeverzekering. Achmea wijst af. Volgens de kweker heeft de kapotte flowmeter ervoor gezorgd dat de plantjes te veel en te koud water kregen. Daardoor zijn ze verzwakt en vatbaar geworden voor de schimmel. Achmea betwist dat. De kweker stapt naar de rechtbank.
De polis en de bewijslast
De polis dekt schade aan gewassen die ontstaat door een afwijking in de hoeveelheid, samenstelling of temperatuur van het water, als die afwijking het gevolg is van een plotseling en onvoorzien uitvallen of onjuist functioneren van het watergeefsysteem. Zo'n bepaling wordt uitgelegd aan de hand van de Haviltex-maatstaf. Omdat partijen over de tekst niet hebben onderhandeld, komt het vooral aan op de bewoordingen, gelezen in het licht van de polisvoorwaarden als geheel. In mijn blog over Kumamoto leg ik uitgebreider uit hoe dat werkt.
De verzekerde moet bewijzen dat aan de dekkingsomschrijving is voldaan. Dat is het uitgangspunt. Maar het hof voegt daar meteen iets aan toe. Bij een schimmelbesmetting laat zich naar de aard van de zaak niet met absolute zekerheid vaststellen waardoor die is ontstaan. Aan het bewijs van het causaal verband mogen daarom geen te hoge eisen worden gesteld.
Vervolgens maakt het hof twee belangrijke keuzes.
De eerste is dat de polis niet eist dat de storing de schade rechtstreeks heeft veroorzaakt. Schade door schimmelvorming als gevolg van te veel water valt dus ook onder de dekking. Het hof vindt daarbij van belang dat schimmel niet onder de uitsluitingen staat, terwijl de polis juist schade aan gewassen dekt. De rechtbank had nog de leer van de 'dominant cause' toegepast. Het hof zet daar een streep door. Partijen hebben die leer niet afgesproken en zij past hier ook niet, want er is geen keuze te maken tussen meerdere aanwijsbare oorzaken.
De tweede keuze gaat over wat de kweker precies moet bewijzen. De rechtbank vond dat de kweker een technisch mankement aan de flowmeter moest aantonen. Dat eist de polis niet, zegt het hof. De schade moet zijn ontstaan door het uitvallen of onjuist functioneren van het systeem. Wel moet de verzekerde stellen en zo nodig bewijzen wat de concrete oorzaak daarvan is. Hier was dat volgens de kweker een niet goed werkende flowmeter.
Was de flowmeter kapot?
Het grote probleem in deze zaak was dat de vervangen flowmeter niet meer bestond. Niemand kon meer vaststellen om welk type het ging of wat eraan mankeerde. De rechtbank legde dat bij de kweker. Het hof kiest een andere weg. Als het apparaat zelf niet kan worden onderzocht, moet de rechter aan de hand van de wel beschikbare feiten beoordelen of de kweker het bewijs heeft geleverd. Daarbij leunt het hof op het rapport van de drie deskundigen die de rechtbank had benoemd.
Achmea had bezwaar tegen een van die deskundigen. Hij stond niet in het register van gerechtelijk deskundigen, zou geen verstand hebben van glastuinbouwtechniek en had contact gehad met partijdeskundigen van de kweker. Het hof wuift dat weg. Niet in een register staan betekent niet dat iemand ondeskundig is. En contact met andere deskundigen maakt iemand nog niet partijdig.
Inhoudelijk wijzen de deskundigen op drie dingen. Om te beginnen de alarmmeldingen. Als een flowmeter te weinig of geen stroming meet, zit er meer water in het systeem dan de computer denkt. De concentratie voedingsstoffen daalt. De computer probeert dat te corrigeren door meer voeding te doseren, tot die boven de maximale capaciteit uitkomt. Precies dan gaat het alarm 'capaciteit overvraag' af. Na het overschakelen op het systeem van kas 2 is dat alarm niet meer afgegaan.
Dan de drain. Van 18 tot en met 22 december 2014 registreerde het systeem een watergift van bijna 197.000 liter, maar er werd ruim 225.000 liter drainwater opgevangen. Meer dan honderd procent dus. Voor en na die periode lag het drainpercentage zoals gebruikelijk veel lager. Achmea voerde aan dat er ook ander water in de drainbak kan zijn beland en dat het na-ijleffect van de steenwolmatten de cijfers niet kan verklaren. Het hof vindt die stellingen onvoldoende onderbouwd tegenover de technische tekeningen en verklaringen van de kweker en het oordeel van de deskundigen. Dat een vochtmeter in de matten geen stijging liet zien, zegt niets, want die meter bleek zelf kapot.
Ten slotte de maatbekertest. Achmea vond die ondeugdelijk en betwistte zelfs dat hij was uitgevoerd. Het hof ziet in de werkbon van de monteur en een schriftelijke verklaring voldoende bewijs dat de test is gedaan. De uitkomst is misschien niet doorslaggevend, maar vormt wel een aanwijzing dat de flowmeter niet goed werkte.
De conclusie is dat de kweker aannemelijk heeft gemaakt dat de flowmeter gebrekkig functioneerde. Daarmee is aan de eis van de polis voldaan dat het watergeefsysteem is uitgevallen of onjuist heeft gefunctioneerd.
Van te veel water naar schimmel
De volgende vraag is of de kapotte flowmeter ook de schimmel heeft veroorzaakt. Achmea betwistte op zichzelf niet dat te veel water plantjes verzwakt en dat zwakke plantjes vatbaarder zijn voor phytophthora, zeker als zij al met pythium zijn besmet. De deskundigen bevestigen dat. Een pythiuminfectie beschadigt de wortels en creëert invalspoorten voor andere ziekteverwekkers. Bovendien verspreidt phytophthora zich met zoösporen die actief door het water zwemmen op zoek naar nieuwe wortels. Hoe meer water, hoe meer kans.
Achmea voerde aan dat ook gezonde planten besmet kunnen raken en dat het schadebeeld niet klopte. Bij een kapotte flowmeter zouden alle zes vakken van kas 1 even hard getroffen moeten zijn, terwijl de uitval begon in de vakken 1 en 2. En hoe kwam de schimmel maanden later in kas 2? Voor dat laatste had de kweker een plausibele verklaring. De besmetting kan via het drainwatersysteem zijn gelopen. Een rapport uit 2015 beschrijft precies dat verspreidingspatroon, van wortel op wortel in de mat en via de drainafvoer naar de volgende afdelingen.
Het hof acht het causaal verband daarmee aannemelijk. Door de kapotte flowmeter hebben de plantjes een tijd lang te veel en te koud water gekregen. Daardoor zijn ze verzwakt en door pythium aangetast. En daardoor zijn ze gevoeliger geworden voor phytophthora.
Achmea had nog vier alternatieve oorzaken aangedragen. Een te koude start van de teelt. Te lang en te koud water geven in de eerste dagen. Verkeerd ingestelde kraanvakken. En een ongelijke temperatuurverdeling in de kas. Het hof loopt ze alle vier langs en wijst ze alle vier af. De koude start is niet meer dan een hypothese en verklaart niet waarom de plantjes pas drie weken later gingen hangen. De watergeefstrategie van de kweker was al jaren dezelfde en Achmea maakte niet aannemelijk dat die ongebruikelijk was. De kraanvakken 1 en 2, waar de schade begon, kregen volgens de deskundigen juist minder water dan de andere. En de temperatuurverdeling was na de gemotiveerde betwisting door de kweker onvoldoende uitgewerkt.
Hier zit een belangrijke les. Een verzekeraar kan niet volstaan met het opwerpen van mogelijke andere oorzaken. Wie een alternatief aanvoert, moet dat ook concreet onderbouwen. Anders blijft het bij een hypothese en die legt het af tegen een goed gedocumenteerd verhaal van de verzekerde.
De alarmen en de uitsluiting
Achmea had nog twee pijlen op haar boog. De eerste was dat de storing niet 'plotseling en onvoorzien' was. Het alarm was tussen 18 en 22 december immers meerdere keren afgegaan en telkens gereset zonder dat de oorzaak werd gevonden. Het hof verwerpt dat. Het gaat erom dat de flowmeter plotseling en onvoorzien niet meer goed functioneerde. Dat de kweker en de monteur er een paar dagen over deden om de oorzaak te vinden, doet aan dat plotselinge karakter niets af.
De tweede pijl was een voorwaarde in de polis. Schade door een storing is alleen gedekt als er onmiddellijk is gealarmeerd, het alarm is doorgemeld en iemand snel ter plaatse is geweest en adequaat heeft opgetreden. Volgens Achmea had de kweker het systeem keer op keer zonder controle doorgestart en dus niet adequaat gehandeld.
Ook hier volgt het hof de kweker. Hij heeft wel degelijk adequaat opgetreden, maar wist alleen niet meteen wat het alarm veroorzaakte. Dat het systeem steeds opnieuw moest worden gestart, had Achmea niet gemotiveerd betwist. De planten hadden hoe dan ook water nodig. En de kweker had voortvarend zijn monteur ingeschakeld, die na een paar dagen de oplossing vond. Adequaat handelen betekent niet dat u de oorzaak van een storing meteen moet doorzien.
De slotsom van het hof is dat de schade onder de dekking valt en dat Achmea moet uitkeren.
Hoe nu verder?
Het arrest is een tussenarrest. Over de dekking is beslist, maar over de hoogte van de schade nog niet. Partijen hebben tot nu toe vrijwel alleen gedebatteerd over de vraag of Achmea moet uitkeren. Achmea krijgt daarom vier weken om haar bezwaren tegen de schadebegroting van ruim acht ton concreet te maken. Het hof geeft partijen daarbij nadrukkelijk in overweging om met elkaar om tafel te gaan en een schikking te treffen.
Dat is een begrijpelijke hint. De schade dateert uit 2015. De dagvaarding bij de rechtbank is van 2017. Er zijn drie deskundigen benoemd, er is een tussenvonnis uit 2020, een deskundigenbericht uit 2023 en een eindvonnis uit datzelfde jaar. Het hof hield in oktober 2025 zitting en deed in november 2026 uitspraak. Ruim elf jaar na de uitval van de eerste plantjes weet de kweker dat hij gedekt is, maar nog niet hoeveel hij krijgt.
Wat kunt u hiermee?
Dit arrest bevat voor ondernemers met een bedrijfsschadeverzekering drie lessen.
De eerste gaat over de uitleg van de polis. Een storing hoeft de schade niet rechtstreeks te veroorzaken. Als de polis een gebeurtenis dekt en het gevolg daarvan niet uitsluit, dan valt ook een verder verwijderd gevolg onder de dekking. Een verzekeraar die een extra eis in de polis leest die er niet staat, zoals een technisch bewijs van het gebrek of een directe oorzaak, kan daarop worden aangesproken.
De tweede gaat over het bewijs. Bewaar na een storing alles wat u kunt bewaren. Het kapotte onderdeel, de alarmlogs, de meetgegevens, de werkbonnen van de monteur en de verklaringen van wie erbij was. In deze zaak was de flowmeter weg en kostte dat de kweker bij de rechtbank de zaak. Dat het hof de ontbrekende meter met andere gegevens kon ondervangen, is een gelukkige afloop en geen garantie.
De derde gaat over alternatieve oorzaken. Verzekeraars zullen bij een schimmel, een brand of een andere schade met meerdere mogelijke oorzaken altijd andere verklaringen aandragen. Dat mag, maar zij moeten die dan wel concreet onderbouwen. Hypothesen zijn niet genoeg. Laat u daardoor niet van de wijs brengen en zorg dat uw eigen verhaal met technische gegevens en deskundigen is onderbouwd.
Heeft u een discussie met uw verzekeraar over de dekking van bedrijfsschade?
Aarzel dan niet om contact met ons op te nemen. Dat kan via het telefoonnummer boven in beeld of door een e-mailbericht te sturen naar info@jba.nl.



